Soorten onderwijs en opleidingsroutes
Je hebt besloten op zoek te gaan naar een baan in het onderwijs. De route die je voor deze overstap moet doorlopen, is afhankelijk van: jouw vooropleiding, jouw werkervaring, het vakgebied waarin je nu werkt of eerder werkte en het type onderwijs waarbinnen je wilt gaan werken. Dit betekent dat geen route helemaal hetzelfde is. Er zijn allerlei manieren waarop je in het onderwijs aan de slag kunt gaan. Neem via het contactformulier contact op met onze onderwijsadviseur om je eigen route uit te stippelen.
Primair onderwijs (po) – 4 tot 12 jaar
In het primair onderwijs (ook wel basisonderwijs of po genoemd) werk je met kinderen in de leeftijd van vier tot en met ongeveer twaalf jaar. Op een basisschool is iedere dag anders. Leerkrachten in het basisonderwijs zijn echte sociale dieren. Je staat voor een eigen groep en helpt kinderen in hun ontwikkeling. Steeds vaker werken groepen en leerkrachten binnen een basisschool nauw met elkaar samen op leerpleinen of leerdomeinen. Je maakt afspraken met je collega’s in het schoolteam, hebt contacten met ouders en met instanties en je hebt een grote eigen verantwoordelijkheid. Je bent een spin in het web.
Om je lesbevoegdheid voor het primair onderwijs te behalen, volg je een pabo-opleiding. Wil je je ontwikkelen in een bepaald vakgebied of specialiseren? Bij- en nascholingsprogramma’s zorgen ervoor dat je jezelf kunt blijven ontwikkelen.
Link > Lees meer op de website van het landelijk Onderwijsloket.
Gespecialiseerd onderwijs – 4 tot 20 jaar
Speciaal onderwijs is een onderdeel van gespecialiseerd onderwijs
In het gespecialiseerd onderwijs werk je met kinderen in de leeftijd van vier tot en met uiterlijk twintig jaar. Met creativiteit, geduld en vakmanschap bouw je aan een veilige plek waar kinderen kunnen groeien op hun eigen manier. Het gespecialiseerd onderwijs heeft verschillende takken: speciaal basisonderwijs (sbo), speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso).
Speciaal basisonderwijs (sbo)
Op een school voor speciaal basisonderwijs zitten kinderen die extra ondersteuning nodig hebben die een reguliere basisschool niet kan bieden. Leerkrachten in het speciaal basisonderwijs houden van uitdaging. Je staat voor een eigen groep en helpt kinderen in hun ontwikkeling. Dit doe je in een prikkelarme omgeving en er zitten minder kinderen in je klas. Vaak werk je samen met een assistent om de kinderen intensieve begeleiding te geven. Je werkt ook samen met andere collega’s in het schoolteam, hebt contacten met ouders en met instanties en je hebt een grote eigen verantwoordelijkheid.
(Voortgezet) speciaal onderwijs (so)
Werken op een school voor (voortgezet) speciaal onderwijs is heel speciaal. (Voortgezet) speciaal onderwijs is er voor kinderen met extra (leer)behoeften en kinderen die specialistische ondersteuning nodig hebben. Kinderen met een visuele, auditieve, lichamelijke of verstandelijke beperking, langdurig zieke kinderen en kinderen met psychische en gedragsproblemen. Als leerkracht kun je hier écht het verschil maken. Door jouw begeleiding kunnen deze kinderen stappen zetten, maar ze hebben jou daar wel bij nodig.
(Voortgezet) speciaal onderwijs is ingedeeld in vier clusters:
- Cluster 1: voor blinde en slechtziende kinderen.
- Cluster 2: voor dove of slechthorende kinderen of kinderen met een taal-spraakontwikkelingsstoornis
- Cluster 3: voor lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte kinderen en langdurig zieke kinderen (somatisch).
- Cluster 4: voor kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen.
Speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs vallen onder het primair onderwijs. Dit betekent dat je een pabo-opleiding moet volgen om je lesbevoegdheid voor het gespecialiseerd onderwijs te behalen. Wil je je specialiseren in gespecialiseerd onderwijs? Dan kun je daar een aparte opleiding voor volgen.
Link > Lees meer op de website van het landelijk Onderwijsloket.
Voortgezet onderwijs (vo) – 12 tot 18 jaar
In het voortgezet onderwijs (ook wel middelbare school of vo genoemd) werk je met kinderen vanaf ongeveer twaalf jaar. Leerkrachten in het voortgezet onderwijs hebben een passie voor jongeren en voor een bepaald schoolvak. Je brengt jongeren kennis en vaardigheden bij en coacht en begeleidt hen. Je geeft ze op een positieve manier vertrouwen mee voor een kansrijke toekomst. Op een middelbare school werken leerkrachten binnen een bepaald vakgebied nauw met elkaar samen. Je maakt afspraken met je collega’s in het schoolteam, hebt contacten met ouders en met instanties en je hebt een grote eigen verantwoordelijkheid.
Met een tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven op het vmbo en in de onderbouw van havo en vwo (klas 1, 2, 3). Ook mag je lesgeven in het voortgezet speciaal onderwijs, het praktijkonderwijs, het mbo en volwassenenonderwijs (vavo). Wil je je verder verdiepen in je vak? Dan kun je een eerstegraads bevoegdheid behalen. Daarmee mag je ook lesgeven in de bovenbouw van havo en vwo.
Link > Lees meer op de website van het landelijk Onderwijsloket.
Middelbaar beroepsonderwijs (mbo) – vanaf 16 jaar
In het middelbaar beroepsonderwijs (ook wel mbo genoemd) werk je met jongeren en jongvolwassenen. Leerkrachten in het middelbaar beroepsonderwijs leiden de vakmensen van de toekomst op. Je bent leerkracht in een beroepsgericht vak of in een algemeen vak zoals Nederlands of rekenen. Op een school voor middelbaar beroepsonderwijs werk je samen met andere leerkrachten en instructeurs. Samen met het bedrijfsleven uit de regio bereid je jongeren en jongvolwassenen voor op een kansrijke toekomst in de arbeidsmarkt. Met een eerste- of tweedegraads bevoegdheid mag je lesgeven in het middelbaar beroepsonderwijs. Soms kun je lesgeven met een pedagogisch didactisch getuigschrift (pdg) in combinatie met een geschiktheidsverklaring van een mbo-school. Tijdens een pdg-traject werk je op een school en volg je tegelijkertijd zelf onderwijs aan een hogeschool. Voor een aantal vakken is een tweedegraads bevoegdheid nodig.